.png "English"){kind=small}
Πρίν φτάσουμε στην απάντηση του ερωτήματος αν θα πληρωθούν οι εργαζόμενοι που οι επιχειρήσεις τους έκλεισαν ή ανέστειλαν προσωρινά την λειτουργία τους κρίνεται σκόπιμο να αναφέρουμε την Ανωτέρα Βία.
ΑΝΩΤΕΡΑ ΒΙΑ
Περιλαμβάνει τις ακραίες περιπτώσεις των περιστατικών εκείνων που είναι αδύνατο να αποτραπούν με ανθρώπινες δυνάμεις. Είναι επίσης μια εννοιολογική μορφή της απρόβλεπτης μεταβολής των συνθηκών που ασκεί επίδραση στην εκτέλεση συμβατικών υποχρεώσεων.Με αυτά τα δεδομένα, η εξάπλωση παγκοσμίως ενός επικίνδυνου μεταδοτικού ιού (κορωνοϊός), είναι εξαιρετικά πιθανό ''να θεωρηθεί'' ως γεγονός ανωτέρας βίας που δικαιολογεί την μη εκπλήρωση συμβατικών υποχρεώσεων ή την αναστολή τους για όσο διάστημα αυτή διαρκεί, ερμηνευόμενη πάντως in concreto ανάλογα με τα συγκεκριμένα σε κάθε περίπτωση πραγματικά περιστατικά και τις ειδικές περιστάσεις.
Σε κάθε περίπτωση, η εκ των προτέρων ρητή πρόβλεψη στις συμβάσεις, με ακρίβεια και σαφήνεια, των περιπτώσεων που τα συμβαλλόμενα μέρη συμφωνούν ότι αποτελούν γεγονότα ανωτέρας βίας και η πρόβλεψη των συνεπειών στην εφαρμογή της σύμβασης σε περίπτωση επέλευσής τους, μεταξύ των οποίων η περίπτωση μιας πανδημίας που μέχρι σήμερα φάνταζε απίθανη, διασφαλίζει την ομαλή εκτέλεση των συμβάσεων και την ασφάλεια των συναλλαγών, χωρίς τα μέρη να επαφίενται στα δικαστήρια για την ερμηνεία περί της συνδρομής ή όχι περίπτωσης ανωτέρας βίας.
Η ανωτέρα βία μπορεί, μεταξύ άλλων, να επιφέρει αναστολή εκτέλεσης μιας συμβάσεως, προσωρινή απαλλαγή ενός οφειλέτη από τις υποχρεώσεις του, αναπροσαρμογή τιμήματος ή μισθώματος, αναστολή προθεσμιών για την άσκηση αξιώσεων, κ.ά.·περαιτέρω, μπορεί να δικαιολογήσει ακόμη και την οριστική απαλλαγή ενός οφειλέτη ή την καταγγελία μιας συμβάσεως, ιδίως όταν η κατάσταση ανωτέρας βίας παρατείνεται πέρα από ένα εύλογο χρονικό διάστημα.
Συναφώς, είναι ευρέως διαδεδομένη στην πράξη η συνομολόγηση ρητρών ανωτέρας βίας σε συμβατικά κείμενα. Οι εν λόγω ρήτρες προβλέπουν επιμέρους περιστατικά ανωτέρας βίας, καθώς και τις έννομες συνέπειες της επέλευσής τους, οι οποίες κινούνται στις παραπάνω γραμμές.
Ως προς το ειδικότερο ζήτημα της πανδημίας, στις ρήτρες αυτές συνήθως γίνεται μνεία του όρου «επιδημία», στην οποία, με επιχείρημα από το έλασσον στο μείζον, εμπίπτει κατ’ αρχήν και η σοβαρότερη περίπτωση της πανδημίας. Μία τέτοια μνεία μπορεί να απαντά λ.χ. σε ρήτρα ανωτέρας βίας που περιέχεται σε σύμβαση μεταξύ ξενοδόχου και αλλοδαπού τουριστικού πράκτορα, ο οποίος είχε μισθώσει ορισμένο αριθμό κλινών για την επερχόμενη τουριστική περίοδο.
ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ: Με την κυβερνητική απόφαση περί αναστολής της λειτουργίας ξενοδοχειακών μονάδων μπορεί να τεθεί ζήτημα ενεργοποίησης της ρήτρας ανωτέρας βίας: εδώ ο πράκτορας, επικαλούμενος τη ρήτρα, θα επιδιώξει να αποδεσμευτεί από τη σύμβαση (καταγγέλλοντάς την), αλλά και να αναλάβει την τυχόν προκαταβολή που είχε δώσει στον ξενοδόχο· από την άλλη πλευρά, ο ξενοδόχος δύσκολα μεν θα μπορεί να αρνηθεί την ύπαρξη ανωτέρας βίας, ωστόσο θα μπορεί να αμφισβητήσει τη δυνατότητα άμεσης αποδέσμευσης του πράκτορα, καθώς και την «υποχρέωση»επιστροφής της προκαταβολής. Όλα αυτά, βεβαίως, θα εξαρτηθούν από το ειδικότερο περιεχόμενο της εκάστοτε ρήτρας και την προσήκουσα ερμηνεία του, αλλά και από την (εκτιμώμενη ακόμη) διάρκεια της πανδημίας ως λόγου αναστολής ή λήξης των εκατέρωθεν συμβατικών υποχρεώσεων.
Σε κάθε περίπτωση, πάντως, ακόμη και σε μία τέτοια κρίση δεν πλήττονται όλοι οι συμβαλλόμενοι και όλες οι συμβάσεις εξίσου, γι’ αυτό και απαιτούνται προσεκτικές νομικές προσεγγίσεις.
ΠΛΗΡΩΜΗ ΜΙΣΘΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ
Σύμφωνα με το άρθρο 656 του Αστικού Κώδικα, “αν ο εργοδότης έγινε υπερήμερος ως προς την αποδοχή της εργασίας, ο εργαζόμενος έχει δικαίωμα να απαιτήσει το μισθό για το διάστημα που δεν απασχολήθηκε. Δικαίωμα να απαιτήσει το μισθό έχει ο εργαζόμενος και στην περίπτωση που η αποδοχή της εργασίας είναι αδύνατη από λόγους που αφορούν στον εργοδότη και δεν οφείλονται σε ανωτέρα βία.”
Με την Ανωτέρα βία ο εργοδότης απαλλάσσεται από την υποχρέωση καταβολής αποδοχών στους εργαζόμενους καθότι συνιστά καπρόβλεπτο και τυχαίο γεγονός το οποίο ήταν αδύνατο να αποτραπεί και αν ακόμα κατεβάλε το ανώτατο δυνατό μέτρο επιμέλειας, σύνεσης και πρόνοιας (Ολ. Α.Π. 1738/1980, Α.Π. 680/1981, Εφ. Αθηνών 2984/1989, Εφ. Θεσσ. 1775/1994, Εφ. Θρ. 441/1999, Α.Π. 1331/2001, Εφ. Πειραιώς 833/2001, Εφ. Αθηνών 2392/2005, Α.Π. 868/2010, Α.Π. 171/2013).
Το προσωρινό λοιπόν κλείσιμο των επιχειρήσεων, λόγω της επιδημίας του κορωνοϊού, συνιστά ανωτέρα βία, εξ’ αιτίας της οποίας ο εργοδότης αδυνατεί να αποδεχθεί τις υπηρεσίες των εργαζομένων και συνεπώς απαλλάσσεται της υποχρέωσης καταβολής αποδοχών (Μισθού) σ’ αυτούς για όσο χρονικό διάστημα παραμένει κλειστή η επιχείρηση χωρίς υπαιτιότητά του εργοδότη, αλλά λόγω της παραπάνω ανωτέρας βίας (κορωνοϊός). (βλ.υπ. εργασίας 35870/661/07-08-2017)
Από τη στιγμή που θα επιτραπεί η επαναλειτουργία της επιχείρησης, ο εργοδότης υποχρεούται να αποδεχτεί ξανά τις υπηρεσίες του εργαζόμενου, διαφορετικά περιέρχεται σε κατάσταση υπερημερίας και υποχρεούται στην καταβολή αποδοχών στον εργαζόμενο, σύμφωνα με το άρθρο 656 Αστικού Κώδικα.
Σε κάθε περίπτωση, πάντως, ακόμη και σε μία τέτοια ''κρίση'' δεν πλήττονται όλοι οι συμβαλλόμενοι και όλες οι συμβάσεις εξίσου, γι’ αυτό και απαιτούνται προσεκτικές νομικές προσεγγίσεις.
ΑΝΩΤΕΡΑ ΒΙΑ
Περιλαμβάνει τις ακραίες περιπτώσεις των περιστατικών εκείνων που είναι αδύνατο να αποτραπούν με ανθρώπινες δυνάμεις. Είναι επίσης μια εννοιολογική μορφή της απρόβλεπτης μεταβολής των συνθηκών που ασκεί επίδραση στην εκτέλεση συμβατικών υποχρεώσεων.Με αυτά τα δεδομένα, η εξάπλωση παγκοσμίως ενός επικίνδυνου μεταδοτικού ιού (κορωνοϊός), είναι εξαιρετικά πιθανό ''να θεωρηθεί'' ως γεγονός ανωτέρας βίας που δικαιολογεί την μη εκπλήρωση συμβατικών υποχρεώσεων ή την αναστολή τους για όσο διάστημα αυτή διαρκεί, ερμηνευόμενη πάντως in concreto ανάλογα με τα συγκεκριμένα σε κάθε περίπτωση πραγματικά περιστατικά και τις ειδικές περιστάσεις.
Σε κάθε περίπτωση, η εκ των προτέρων ρητή πρόβλεψη στις συμβάσεις, με ακρίβεια και σαφήνεια, των περιπτώσεων που τα συμβαλλόμενα μέρη συμφωνούν ότι αποτελούν γεγονότα ανωτέρας βίας και η πρόβλεψη των συνεπειών στην εφαρμογή της σύμβασης σε περίπτωση επέλευσής τους, μεταξύ των οποίων η περίπτωση μιας πανδημίας που μέχρι σήμερα φάνταζε απίθανη, διασφαλίζει την ομαλή εκτέλεση των συμβάσεων και την ασφάλεια των συναλλαγών, χωρίς τα μέρη να επαφίενται στα δικαστήρια για την ερμηνεία περί της συνδρομής ή όχι περίπτωσης ανωτέρας βίας.
Η ανωτέρα βία μπορεί, μεταξύ άλλων, να επιφέρει αναστολή εκτέλεσης μιας συμβάσεως, προσωρινή απαλλαγή ενός οφειλέτη από τις υποχρεώσεις του, αναπροσαρμογή τιμήματος ή μισθώματος, αναστολή προθεσμιών για την άσκηση αξιώσεων, κ.ά.·περαιτέρω, μπορεί να δικαιολογήσει ακόμη και την οριστική απαλλαγή ενός οφειλέτη ή την καταγγελία μιας συμβάσεως, ιδίως όταν η κατάσταση ανωτέρας βίας παρατείνεται πέρα από ένα εύλογο χρονικό διάστημα.
Συναφώς, είναι ευρέως διαδεδομένη στην πράξη η συνομολόγηση ρητρών ανωτέρας βίας σε συμβατικά κείμενα. Οι εν λόγω ρήτρες προβλέπουν επιμέρους περιστατικά ανωτέρας βίας, καθώς και τις έννομες συνέπειες της επέλευσής τους, οι οποίες κινούνται στις παραπάνω γραμμές.
Ως προς το ειδικότερο ζήτημα της πανδημίας, στις ρήτρες αυτές συνήθως γίνεται μνεία του όρου «επιδημία», στην οποία, με επιχείρημα από το έλασσον στο μείζον, εμπίπτει κατ’ αρχήν και η σοβαρότερη περίπτωση της πανδημίας. Μία τέτοια μνεία μπορεί να απαντά λ.χ. σε ρήτρα ανωτέρας βίας που περιέχεται σε σύμβαση μεταξύ ξενοδόχου και αλλοδαπού τουριστικού πράκτορα, ο οποίος είχε μισθώσει ορισμένο αριθμό κλινών για την επερχόμενη τουριστική περίοδο.
ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ: Με την κυβερνητική απόφαση περί αναστολής της λειτουργίας ξενοδοχειακών μονάδων μπορεί να τεθεί ζήτημα ενεργοποίησης της ρήτρας ανωτέρας βίας: εδώ ο πράκτορας, επικαλούμενος τη ρήτρα, θα επιδιώξει να αποδεσμευτεί από τη σύμβαση (καταγγέλλοντάς την), αλλά και να αναλάβει την τυχόν προκαταβολή που είχε δώσει στον ξενοδόχο· από την άλλη πλευρά, ο ξενοδόχος δύσκολα μεν θα μπορεί να αρνηθεί την ύπαρξη ανωτέρας βίας, ωστόσο θα μπορεί να αμφισβητήσει τη δυνατότητα άμεσης αποδέσμευσης του πράκτορα, καθώς και την «υποχρέωση»επιστροφής της προκαταβολής. Όλα αυτά, βεβαίως, θα εξαρτηθούν από το ειδικότερο περιεχόμενο της εκάστοτε ρήτρας και την προσήκουσα ερμηνεία του, αλλά και από την (εκτιμώμενη ακόμη) διάρκεια της πανδημίας ως λόγου αναστολής ή λήξης των εκατέρωθεν συμβατικών υποχρεώσεων.
Σε κάθε περίπτωση, πάντως, ακόμη και σε μία τέτοια κρίση δεν πλήττονται όλοι οι συμβαλλόμενοι και όλες οι συμβάσεις εξίσου, γι’ αυτό και απαιτούνται προσεκτικές νομικές προσεγγίσεις.
ΠΛΗΡΩΜΗ ΜΙΣΘΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ
Σύμφωνα με το άρθρο 656 του Αστικού Κώδικα, “αν ο εργοδότης έγινε υπερήμερος ως προς την αποδοχή της εργασίας, ο εργαζόμενος έχει δικαίωμα να απαιτήσει το μισθό για το διάστημα που δεν απασχολήθηκε. Δικαίωμα να απαιτήσει το μισθό έχει ο εργαζόμενος και στην περίπτωση που η αποδοχή της εργασίας είναι αδύνατη από λόγους που αφορούν στον εργοδότη και δεν οφείλονται σε ανωτέρα βία.”
Με την Ανωτέρα βία ο εργοδότης απαλλάσσεται από την υποχρέωση καταβολής αποδοχών στους εργαζόμενους καθότι συνιστά καπρόβλεπτο και τυχαίο γεγονός το οποίο ήταν αδύνατο να αποτραπεί και αν ακόμα κατεβάλε το ανώτατο δυνατό μέτρο επιμέλειας, σύνεσης και πρόνοιας (Ολ. Α.Π. 1738/1980, Α.Π. 680/1981, Εφ. Αθηνών 2984/1989, Εφ. Θεσσ. 1775/1994, Εφ. Θρ. 441/1999, Α.Π. 1331/2001, Εφ. Πειραιώς 833/2001, Εφ. Αθηνών 2392/2005, Α.Π. 868/2010, Α.Π. 171/2013).
Το προσωρινό λοιπόν κλείσιμο των επιχειρήσεων, λόγω της επιδημίας του κορωνοϊού, συνιστά ανωτέρα βία, εξ’ αιτίας της οποίας ο εργοδότης αδυνατεί να αποδεχθεί τις υπηρεσίες των εργαζομένων και συνεπώς απαλλάσσεται της υποχρέωσης καταβολής αποδοχών (Μισθού) σ’ αυτούς για όσο χρονικό διάστημα παραμένει κλειστή η επιχείρηση χωρίς υπαιτιότητά του εργοδότη, αλλά λόγω της παραπάνω ανωτέρας βίας (κορωνοϊός). (βλ.υπ. εργασίας 35870/661/07-08-2017)
Από τη στιγμή που θα επιτραπεί η επαναλειτουργία της επιχείρησης, ο εργοδότης υποχρεούται να αποδεχτεί ξανά τις υπηρεσίες του εργαζόμενου, διαφορετικά περιέρχεται σε κατάσταση υπερημερίας και υποχρεούται στην καταβολή αποδοχών στον εργαζόμενο, σύμφωνα με το άρθρο 656 Αστικού Κώδικα.
Σε κάθε περίπτωση, πάντως, ακόμη και σε μία τέτοια ''κρίση'' δεν πλήττονται όλοι οι συμβαλλόμενοι και όλες οι συμβάσεις εξίσου, γι’ αυτό και απαιτούνται προσεκτικές νομικές προσεγγίσεις.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου