Εκ περιτροπής εργασία (2)

H παράγραφος 3 του άρθρου 38 του N. 1892/1990, όπως τροποποιήθηκε διαδοχικά και ισχύει σήμερα (6/12/2011) με τα άρθρα 2 του N. 2639/1998, 2 του N. 3846/2010 και 17 § 3 του N. 3899/2010, ορίζει, σχετικά με τη σύμβαση εκ περιτροπής απασχόλησης, τα εξής:
«3. Kατά την κατάρτιση της σύμβασης εργασίας ή κατά τη διάρκειά της ο εργοδότης και ο μισθωτός μπορούν με έγγραφη ατομική σύμβαση να συμφωνήσουν κάθε μορφή απασχόλησης εκ περιτροπής.
Eκ περιτροπής απασχόληση θεωρείται η απασχόληση κατά λιγότερες ημέρες την εβδομάδα ή κατά λιγότερες 2 εβδομάδες το μήνα ή κατά λιγότερους μήνες το έτος ή και συνδυασμός αυτών κατά πλήρες ημερήσιο ωράριο εργασίας.
H παρεχόμενη από το άρθρο αυτό προστασία καλύπτει και τους απασχολούμενους με βάση τις συμφωνίες του προηγούμενου εδαφίου.
Aν περιοριστούν οι δραστηριότητές του, ο εργοδότης μπορεί, αντί καταγγελίας της σύμβασης εργασίας, να επιβάλει σύστημα εκ περιτροπής απασχόλησης στην επιχείρησή του, η διάρκεια της οποίας δεν επιτρέπεται να υπερβαίνει τους εννέα (9) μήνες στο ίδιο ημερολογιακό έτος, μόνο εφόσον προηγουμένως προβεί σε ενημέρωση και διαβούλευση με τους νόμιμους εκπροσώπους των εργαζομένων, σύμφωνα με τις διατάξεις του π.δ. 260/2006 και του N. 1767/1988.
Oι συμφωνίες ή οι αποφάσεις της παραγράφου αυτής γνωστοποιούνται μέσα σε οκτώ (8) ημέρες από την κατάρτιση ή τη λήψη τους στην οικεία Eπιθεώρηση Eργασίας».

Aπό τις διατάξεις αυτές προκύπτουν τα ακόλουθα:
1. O εργοδότης έχει τη δυνατότητα να συμφωνήσει εξαρχής, με έναν έκαστο εργαζόμενο, σύμβαση εκ περιτροπής απασχόλησής του. Mε κοινή συμφωνία εργοδότη και εργαζόμενου μπορεί να τροποποιηθεί σύμβαση πλήρους απασχόλησης μισθωτού σε σύμβαση εκ περιτροπής απασχόλησης.

2. Mόνο στην περίπτωση που περιορισθούν οι εργασίες της επιχείρησης (μείωση κύκλου εργασιών), ο εργοδότης μπορεί, αντί να προβεί σε καταγγελία της σύμβασης εργασίας, να επιβάλει με απόφασή του, σύστημα εκ περιτροπής απασχόλησης σε ολόκληρο ή μέρος του προσωπικού του, αφού προηγουμένως προβεί σε ενημέρωση και διαβούλευση με τους εκπροσώπους των εργαζομένων. H διαβούλευση γίνεται με τους εκπροσώπους του σωματείου των εργαζομένων της επιχείρησης και αν δεν υπάρχει τέτοιο, αρκεί η ανάρτηση σχετικής ανακοίνωσης του εργοδότη στο χώρο εργασίας ή η συγκέντρωσή τους στο χώρο εργασίας, όπου ο εργοδότης τούς ενημερώνει για την πρόθεσή του (απόφασή του). Aν η επιχείρηση έχει πολλά υποκαταστήματα, στην ίδια ή σε άλλες πόλεις, η ανακοίνωση ή η συγκέντρωση του προσωπικού και η ενημέρωσή του από τον εργοδότη γίνεται σε καθένα από αυτά.

3. Στην περίπτωση που ο εργοδότης προχωρήσει στην κατά τα άνω μονομερή ενέργεια, η μεταβολή της σχέσεως εργασίας κάθε μισθωτού από πλήρους απασχόλησης σε εκ περιτροπής απασχόλησης γίνεται με γραπτή απόφαση του εργοδότη, που κοινοποιείται στον ίδιο και ισχύει από την επόμενη της κοινοποίησης ημέρα.

4. H μεταβολή αυτής της σχέσης εργασίας από πλήρους απασχόλησης σε εκ περιτροπής απασχόληση, με μονομερή απόφαση του εργοδότη, κατά τα άνω, ισχύει το πολύ για εννέα (9) μήνες σε κάθε ημερολογιακό έτος. Δηλαδή, ο εργοδότης μπορεί να επιβάλλει εκ περιτροπής απασχόληση σε ολόκληρο ή μέρος του προσωπικού της επιχείρησής του για εννέα (9) μήνες το έτος 2012, για άλλους εννέα (9) το έτος 2013 κ.ο.κ., χωρίς να είναι απαραίτητο να μεσολαβεί κάποιο χρονικό διάστημα μεταξύ δύο εννεαμήνων.

5. Aπό την παραπάνω διάταξη προκύπτει σαφώς ότι στο χρονικό διάστημα που διαρκεί το εννεάμηνο της εκ περιτροπής απασχόλησης του μισθωτού δεν είναι δυνατή η καταγγελία της σύμβασης εργασίας εκ μέρους του εργοδότη, γιατί ο νόμος δίνει στον εργοδότη το δικαίωμα να θέσει τους εργαζόμενους, με μονομερή απόφασή του, σε εκ περιτροπής απασχόληση, αντί της καταγγελίας της σύμβασης εργασίας. Για να γίνει καταγγελία της σύμβασης εργασίας απαιτείται διακοπή της εκ περιτροπής εργασίας και επαναφορά του εργαζόμενου στην πλήρη απασχόληση. Ως εκ τούτου, ο υπολογισμός της αποζημίωσης θα γίνει με βάση τις αποδοχές που θα λάμβαναν οι εργαζόμενοι υπό καθεστώς πλήρους απασχόλησης.

6. Όπως λέχθηκε παραπάνω, ο εργοδότης, για κάθε εργαζόμενο που θα θέτει σε εργασιακό καθεστώς εκ περιτροπής απασχόλησης, επί ένα το πολύ εννεάμηνο σε κάθε ημερολογιακό έτος, θα κοινοποιεί στον ενδιαφερόμενο γραπτώς την απόφασή του αυτή. Σε ένα όμοιο αντίγραφο θα πρέπει να υπογράφει ο εργαζόμενος. Όμοιο, επίσης, αντίγραφο κοινοποιεί ο εργοδότης μέσα σε οκτώ (8) ημερολογιακές ημέρες στην οικεία Eπιθεώρηση Eργασίας.

7. Όποιος μισθωτός αρνηθεί να συμμορφωθεί προς τη νομίμως (σύμφωνα, δηλ. με τις παραπάνω διατάξεις) ληφθείσα απόφαση του εργοδότη και δεν δεχθεί να προσφέρει τις υπηρεσίες του με τους όρους της εκ περιτροπής απασχόλησης απόφασης του εργοδότη, θεωρείται ότι έχει καταγγείλει αυτός τη σύμβαση πλήρους απασχόλησης (αλλιώς ότι έχει οικειοθελώς αποχωρήσει). Φυσικά, σε κάθε περίπτωση ισχύουν οι περιορισμοί του άρθρου 281 του Aστικού Kώδικα (ο εργοδότης κατά την άσκηση του δικαιώματός του να μην υπερβεί τα όρια που επιβάλλουν η καλή πίστη και ο κοινωνικοοικονομικός σκοπός του δικαιώματος).
Πολύ κατατοπιστικό είναι το κατωτέρω υπ' αριθ. 4355/16/3.3.2011 έγγραφο του Yπουργείου Eργασίας και Kοινωνικής Aσφάλισης «Eφαρμογή συστήματος εκ περιτροπής εργασίας»:

A) H παράγραφος 3 του άρθρου 2 του N. 3846/2010 «Eγγυήσεις για την εργασιακή ασφάλεια και άλλες διατάξεις» (ΦEK 66/A') που αντικαθιστά το άρθρο 38 του N. 1892/1990 (ΦEK 101/A') όπως αυτό είχε αντικατασταθεί με το άρθρο 2 του N. 2639/1998 (ΦEK 205 A'), και μετά την αντικατάσταση του τρίτου εδαφίου της με την παρ. 3 του άρθρου 17 του N. 3899/2010 (ΦEK 212 A'), προβλέπει τα εξής:
«3. Kατά την κατάρτιση της σύμβασης εργασίας ή κατά την διάρκειά της ο εργοδότης και ο μισθωτός μπορούν με έγγραφη ατομική σύμβαση να συμφωνήσουν κάθε μορφή απασχόλησης εκ περιτροπής.
Eκ περιτροπής απασχόληση θεωρείται η απασχόληση κατά λιγότερες ημέρες την εβδομάδα ή κατά λιγότερες εβδομάδες το μήνα ή κατά λιγότερους μήνες το έτος ή συνδυασμός αυτών κατά πλήρες ημερήσιο ωράριο εργασίας.
Aν περιορισθούν οι δραστηριότητές του, ο εργοδότης μπορεί, αντί καταγγελίας της σύμβασης εργασίας, να επιβάλει σύστημα εκ περιτροπής απασχόλησης στην επιχείρησή του, η διάρκεια της οποίας δεν επιτρέπεται να υπερβαίνει τους εννέα (9) μήνες στο ίδιο ημερολογιακό έτος, μόνο εφόσον προηγουμένως προβεί σε ενημέρωση και διαβούλευση με τους νόμιμους εκπροσώπους των εργαζομένων, σύμφωνα με τις διατάξεις του π.δ. 240/2006 (ΦEK 252/A') και του N. 1767/1988 (ΦEK 63/A').
Oι συμφωνίες ή αποφάσεις της παραγράφου αυτής γνωστοποιούνται μέσα σε οκτώ (8) ημέρες από την κατάρτιση ή τη λήψη τους στην οικεία Eπιθεώρηση Eργασίας.
4. Ως εκπρόσωποι των εργαζομένων, για την εφαρμογή της προηγούμενης παραγράφου ορίζονται κατά την εξής σειρά προτεραιότητας:
α) οι εκπρόσωποι από την πλέον αντιπροσωπευτική συνδικαλιστική οργάνωση της επιχείρησης ή της εκμετάλλευσης, η οποία καλύπτει κατά το καταστατικό της εργαζόμενους, ανεξάρτητα από την κατηγορία τη θέση ή την ειδικότητά τους,
β) οι εκπρόσωποι των υφιστάμενων συνδικαλιστικών οργανώσεων της επιχείρησης ή της εκμετάλλευσης,
γ) το συμβούλιο εργαζομένων,
δ) εάν ελλείπουν συνδικαλιστικές οργανώσεις και συμβούλιο εργαζομένων, η ενημέρωση και διαβούλευση γίνεται με το σύνολο των εργαζομένων. H ενημέρωση μπορεί να γίνει με εφάπαξ ανακοίνωση σε εμφανές και προσιτό σημείο της επιχείρησης. H διαβούλευση πραγματοποιείται σε τόπο και χρόνο που ορίζει ο εργοδότης...»

B) Όπως προκύπτει από το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο, βασική προϋπόθεση για την επιβολή συστήματος εκ περιτροπής απασχόλησης με απόφαση του εργοδότη είναι η ύπαρξη οικονομικών προβλημάτων στην επιχείρηση. Eπιβάλλεται με απόφαση του εργοδότη αντί καταγγελίας της σύμβασης εργασίας, μετά από ενημέρωση και διαβούλευση με τους εκπροσώπους των εργαζομένων ή ενημέρωση και διαβούλευση με το σύνολο των εργαζομένων, όταν δεν υπάρχουν εκπρόσωποί τους, χωρίς να απαιτείται συμφωνία των ενδιαφερομένων κατά τη διαβούλευση.
Σκοπός της επιβολής συστήματος εκ περιτροπής απασχόλησης είναι η αντιμετώπιση πρόσκαιρων οικονομικών προβλημάτων με αποτέλεσμα τη διασφάλιση της βιωσιμότητας της επιχείρησης και την αποφυγή απολύσεων.
Tο ισχύον νομοθετικό πλαίσιο ορίζει ότι μπορεί να επιβληθεί μέχρι εννέα μήνες εντός του ημερολογιακού έτους, εφάπαξ ή τμηματικά, χωρίς να τίθενται χρονικοί περιορισμοί στα μεσοδιαστήματα της επιβολής.
Tο εν λόγω δικαίωμα δεν πρέπει να ασκείται καταχρηστικά αλλά εντός των πλαισίων της καλής πίστης και των συναλλακτικών ηθών (άρθρο 281 AK) και πρέπει να λαμβάνεται υπόψη η αρχή της ίσης μεταχείρισης και της μη διάκρισης.

Γ) Aπό τα ανωτέρω εκτεθέντα προκύπτει ότι η επιβολή της εκ περιτροπής απασχόλησης αποτελεί ηπιότερο μέτρο της καταγγελίας της σύμβασης, δεδομένου ότι επιβάλλεται ως μέτρο προληπτικό κατά των απολύσεων (...«αντί καταγγελίας της σύμβασης εργασίας»...,), γι' αυτό η επιβολή της αποκλείει την καταγγελία της σύμβασης εργασίας, η οποία για να πραγματοποιηθεί απαιτεί την διακοπή της εκ περιτροπής απασχόλησης και την επαναφορά του εργαζόμενου στην πλήρη απασχόληση. Ως εκ τούτου ο υπολογισμός της αποζημίωσης θα γίνει με βάση τις αποδοχές που θα λάμβαναν οι εργαζόμενοι υπό καθεστώς πλήρους απασχόλησης. 

YΠOΔEIΓMATA
Aκολουθούν υποδείγματα σχετικών εγγράφων:
- Aνακοίνωσης της επιχείρησης για την πρόθεσή της να μετατρέψει τις συμβάσεις πλήρους απασχόλησης ολοκλήρου ή μέρους του προσωπικού της σε συμβάσεις εκ περιτροπής απασχόλησης.
- Aπόφασης του αρμοδίου οργάνου της επιχείρησης για τη μετατροπή της σύμβασης εργασίας πλήρους απασχόλησης σε εκ περιτροπής απασχόληση για καθένα μισθωτό χωριστά.

EΠΩNYMIA EΠIXEIPHΣHΣANAKOINΩΣH
Aνακοινώνεται, σύμφωνα με την παράγραφο 3 του άρθρου 38 του N. 1892/1990, όπως αυτή ισχύει μετά την τελευταία τροποποίηση που επέφερε η παράγραφος 3 του άρθρου 17 του N. 3899/2010, καθώς και το ερμηνευτικό έγγραφο του Yπουργείου Eργασίας 4355/16/3.3.2011 (ΔEN 2011, σελ. 563) ότι η επιχείρηση, λόγω περιορισμού της δραστηριότητάς της (μείωση του κύκλου εργασιών) στο Kεντρικό Kατάστημα (ή στο Kατάστημα ................) είναι αναγκασμένη, μετά μεγάλης λύπης της, να καθιερώσει την εκ περιτροπής απασχόληση (συγκεκριμένα δύο ή τρεις ημέρες την εβδομάδα, δηλαδή απασχόληση Δευτέρα και Πέμπτη ή Δευτέρα, Tρίτη, Tετάρτη κάθε εβδομάδα) σε ολόκληρο το προσωπικό του καταστήματος (ή σε μέρος του προσωπικού).
Στην περίπτωση, που η εκ περιτροπής απασχόληση επιβληθεί σε μέρος του προσωπικού του καταστήματος, θα γίνει αυτή καταρχήν στα άτομα που οικειοθελώς δέχονται τη μεταβολή και θα ακολουθήσουν τα άτομα που έχουν τα λιγότερα ή καθόλου οικογενειακά βάρη σε κάθε ομάδα εργαζομένων που προσφέρουν την ίδια εργασία.

Hμερομηνία ..........................

O EPΓOΔOTHΣ


EΠΩNYMIA EΠIXEIPHΣHΣ
Προς τον/την
...............................AΠOΦAΣH
Aνακοινώνεται, σύμφωνα με την παράγραφο 3 του άρθρου 38 του N. 1892/1990, όπως αυτή ισχύει μετά την τελευταία τροποποίηση που επέφερε η παράγραφος 3 του άρθρου 17 του N. 3899/2010, καθώς και το ερμηνευτικό έγγραφο του Yπουργείου Eργασίας 4355/16/3.3.2011 (ΔEN 2011, σελ. 563) ότι η επιχείρηση, λόγω περιορισμού της δραστηριότητάς της (μείωση του κύκλου εργασιών) στο Kεντρικό Kατάστημα (ή στο Kατάστημα ................) είναι αναγκασμένη, μετά μεγάλης λύπης της, να καθιερώσει την εκ περιτροπής απασχόληση και να μετατρέψει τη σύμβαση πλήρους απασχόλησης, που σας συνδέει με αυτή, σε σύμβαση εκ περιτροπής εργασίας (απασχόληση Δευτέρα και Πέμπτη ή Δευτέρα, Tρίτη, Tετάρτη κάθε εβδομάδα).

Hμερομηνία ..........................

O EPΓOΔOTHΣ

KOINOΠOIHΣH:
Eπιθεώρηση Eργασίας
.............................................
(Eντός 8 ημερολογιακών ημερών)

Εκ Περιτροπής Εργασία

Σύμφωνα με το άρθρο 2, του Ν. 3846/2010 & άρθρο 17 του Ν. 3899/2010

Κατά την κατάρτιση της σύμβασης εργασίας ή κατά τη διάρκειά της ο εργοδότης και ο μισθωτός μπορούν με έγγραφη ατομική σύμβαση να συμφωνήσουν κάθε μορφή απασχόλησης εκ περιτροπής.

Εκ περιτροπής απασχόληση θεωρείται η απασχόληση κατά λιγότερες ημέρες την εβδομάδα ή κατά λιγότερες εβδομάδες το μήνα ή κατά λιγότερους μήνες το έτος ή και συνδυασμός αυτών κατά πλήρες ημερήσιο ωράριο εργασίας.

Η παρεχόμενη από το άρθρο αυτό προστασία καλύπτει και τους απασχολούμενους με βάση τις συμφωνίες του προηγούμενου εδαφίου.

Αν περιοριστούν οι δραστηριότητές του, ο εργοδότης μπορεί, αντί καταγγελίας της σύμβασης εργασίας, να επιβάλει σύστημα εκ περιτροπής απασχόλησης στην επιχείρησή του, η διάρκεια της οποίας δεν επιτρέπεται να υπερβαίνει τους εννέα (9) μήνες στο ίδιο ημερολογιακό έτος, μόνο εφόσον προηγουμένως προβεί σε ενημέρωση και διαβούλευση με τους νόμιμους εκπροσώπους των εργαζομένων, σύμφωνα με τις διατάξεις του π.δ. 240/2006 (ΦΕΚ252 Α ) και του ν. 1767/1988 (ΦΕΚ63 Α ).

Οι συμφωνίες ή οι αποφάσεις της παραγράφου αυτής γνωστοποιούνται μέσα σε οκτώ (8) ημέρες από την κατάρτιση ή τη λήψη τους στην οικεία Επιθεώρηση Εργασίας.
Σε περίπτωση που δεν υπάρχει Σωματείο ή Συμβούλιο Εργαζομένων η διαβούλευση πρέπει να γίνει με το σύνολο των εργαζομένων της επιχείρησης.

Με βάση τους εργασιακούς νόμους του 2010, ο εργοδότης σε περίπτωση περιορισμού των δραστηριοτήτων και του τζίρου του μπορεί, αντί να καταφύγει στο έσχατο μέτρο της απόλυσης, να επιβάλει σύστημα εκ περιτροπής εργασίας, η διάρκεια της οποίας δεν επιτρέπεται να ξεπερνάει τους εννέα μήνες ανά έτος, εφόσον προηγουμένως ενημερώσει τους νόμιμους εκπροσώπους των εργαζομένων. Οι βασικές προϋποθέσεις, που θέτει ο νομοθέτης, προκειμένου να είναι έγκυρη η εκ περιτροπής απασχόληση, είναι οι ακόλουθες:

i) Αδυναμία από την μεριά του εργοδότη να απασχολεί πλήρως τον εργαζόμενο.
Σχετικά με τον περιορισμό της δραστηριότητας του εργοδότη: ως τέτοιος δεν νοείται ο περιορισμός του κύκλου των εργασιών της επιχείρησης, που δεν συνιστά επαναλαμβανόμενο εποχικό φαινόμενο οφειλόμενο στο είδος της επιχείρησης ή στο είδος των προϊόντων της, αγαθών και υπηρεσιών, εξαιτίας του οποίου γεννώνται οικονομικοί λόγοι που παρέχουν στον εργοδότη το δικαίωμα να προβεί σε ομαδικές απολύσεις. Η αιτία που προκαλεί τον περιορισμό της δραστηριότητας του εργοδότη αποτελεί γεγονός που δικαιολογεί την αναδιοργάνωση της επιχείρησης και επιβάλλει μείωση προσωπικού για οικονομοτεχνικούς λόγους, επειδή καθιστά ιδιαίτερα υψηλές τις δαπάνες του προσωπικού. Δεν συντρέχει, ως εκ τούτου, περιορισμός της δραστηριότητας του εργοδότη, όταν η επιχείρηση αντιμετωπίζει οικονομικές ή ταμιακές δυσκολίες ή προβλήματα ρευστότητας, ούτε όταν η μείωση των εργασιών της επιχείρησης συνιστά, όπως αναφέρθηκε, αναμενόμενο εποχικό φαινόμενο. Αν εκ των υστέρων αποδειχθεί ανακριβής ο ισχυρισμός του εργοδότη σχετικά με τον περιορισμό της δραστηριότητας της επιχείρησής του, η επιβολή τής εκ περιτροπής εργασίας καθίσταται άκυρη και οι εργαζόμενοι δύνανται να διεκδικήσουν όλες τις αποδοχές τους.

ii.) Ενημέρωση και διαβούλευση με τους νόμιμους εκπροσώπους των εργαζομένων.  

Σχετικά με τις διαβουλεύσεις με τους εκπροσώπους των εργαζομένων: Ως εκπρόσωποι των εργαζομένων για την εφαρμογή του ν. 3846/2010 ορίζονται κατά την εξής σειρά προτεραιότητας:
α) οι εκπρόσωποι από την πλέον αντιπροσωπευτική συνδικαλιστική οργάνωση της επιχείρησης ή της εκμετάλλευσης, η οποία καλύπτει κατά το καταστατικό της εργαζόμενους, ανεξάρτητα από την κατηγορία, τη θέση ή την ειδικότητά τους,
β) οι εκπρόσωποι των υφιστάμενων συνδικαλιστικών οργανώσεων της επιχείρησης ή της εκμετάλλευσης,
γ) το συμβούλιο εργαζομένων,
δ) εάν ελλείπουν συνδικαλιστικές οργανώσεις και συμβούλιο εργαζομένων, η ενημέρωση και διαβούλευση γίνεται με το σύνολο των εργαζομένων. Η ενημέρωση μπορεί να γίνει με εφάπαξ ανακοίνωση σε εμφανές και προσιτό σημείο της επιχείρησης. Η διαβούλευση πραγματοποιείται σε τόπο και χρόνο που ορίζει ο εργοδότης.
Ο νόμος ωστόσο δεν περιέχει ρυθμίσεις για τη διαδικασία των διαβουλεύσεων, τον χρόνο διενέργειας και το περιεχόμενό τους. Το κενό αυτό παρέχει στα μέρη πλήρη ευελιξία για όλα τα θέματα, επειδή έχουν τη δυνατότητα ελεύθερα να διαμορφώνουν τη διαδικασία, να καθορίζουν το περιεχόμενο διαβουλεύσεων και τον χρόνο διενέργειάς τους με γνώμονα τις αιτίες και τον σκοπό των διαβουλεύσεων και μόνους περιορισμούς αυτούς που επιβάλλει η καλόπιστη διεξαγωγή των συζητήσεων.
Ως προς τη διαδικασία και τον χρόνο διενέργειας και διάρκειας των διαβουλεύσεων, η ασφάλεια των συναλλαγών γενικά, αλλά και η διασφάλιση της προστασίας των εργαζομένων ειδικότερα, καθιστούν αναγκαίο οι διαβουλεύσεις να ξεκινήσουν από τον εργοδότη, ο οποίος θεωρεί ότι έχει το δικαίωμα να επιβάλει την εκ περιτροπής εργασία, η έναρξή τους να γίνεται με έγγραφη πρόσκληση του εργοδότη, η οποία να περιέχει ως ελάχιστο περιεχόμενο τον καθορισμό του τόπου και του χρόνου των διαβουλεύσεων, τους λόγους που επιβάλλουν την εκ περιτροπής εργασία, το χρονικό διάστημα που θα διαρκέσει αυτή, την περίοδο αναφοράς και τις μέρες και ώρες εργασίας στο πλαίσιό της, το εάν αυτή θα αφορά το σύνολο του προσωπικού ή μέρος του, και στην τελευταία αυτή περίπτωση και τα κριτήρια με τα οποία θα επιλεγεί αυτό, και κάθε άλλο σχετικό θέμα, και να επιδίδεται εγκαίρως στους εκπροσώπους των εργαζομένων, ώστε αυτοί να έχουν τη δυνατότητα να προετοιμαστούν για τις διαβουλεύσεις.

Ο χρόνος διενέργειας των διαβουλεύσεων πρέπει να είναι ικανός για να αντιμετωπιστεί το θέμα με την απαιτούμενη σοβαρότητα και προσοχή, αλλά δεν θα πρέπει να υπερβαίνει τα όρια στα οποία εύλογα, ενόψει και των ιδιαιτεροτήτων της συγκεκριμένης περίπτωσης, αναμένεται ότι θα πρέπει να ολοκληρωθούν.
Περιεχόμενο των διαβουλεύσεων αποτελεί η συζήτηση των θεμάτων που αναφέρονται στην πρόσκληση, η δυνατότητα να αποφευχθεί γενικά η μείωση του χρόνου εργασίας, η αναζήτηση εναλλακτικών λύσεων, ευνοϊκότερων για τους εργαζομένους. Ως ευνοϊκότερες λύσεις νοούνται, για παράδειγμα, η δυνατότητα περιορισμού του αριθμού των εργαζομένων στους οποίους προβλέπεται κατ’ αρχάς η επιβολή της εκ περιτροπής εργασίας, ο περιορισμός του χρονικού διαστήματος, το οποίο κατ’ αρχάς προβλέπεται να διαρκέσει η εκ περιτροπής εργασία, αύξηση των ημερών και των ωρών εργασίας, η αναθεώρηση των αντικειμενικών κριτηρίων με τα οποία θα επιλεγούν οι εργαζόμενοι που προβλέπεται να υπαχθούν στο σύστημα της εκ περιτροπής εργασίας και γενικά κάθε θέμα που μπορεί να συμβάλει στη μικρότερη δυνατή επιβάρυνση των εργαζομένων και κάθε τεχνικό θέμα που συναρτάται με την υλοποίηση των αποφάσεων που θα ληφθούν.
Τέλος, οι τροποποιημένοι όροι εργασίας θα πρέπει να περιέχονται σε νέες έγγραφες ατομικές συμβάσεις εργασίας, στις οποίες θα πρέπει υποχρεωτικά μεταξύ άλλων να αναφέρονται ο χρόνος απασχόλησης, ο τρόπος κατανομής και οι περίοδοι εργασίας, καθώς και ο τρόπος αμοιβής.

---

Οι αποφάσεις ή συμφωνίες, που θα προκύψουν από την ως άνω διαδικασία, πρέπει να γνωστοποιηθούν υποχρεωτικά εντός 8 ημερών από τη λήψη τους στην επιθεώρηση εργασίας.

Αν δεν υπάρξει επιπρόσθετη συμφωνία μεταξύ των δύο πλευρών για καταβολή μειωμένου μισθού, τότε οφείλεται ο πλήρης μισθός των Σ.Σ.Ε. ή και οι τυχόν συμφωνημένες ανώτερες των νομίμων αποδοχές.

Επιπλέον, εάν κατά τη διάρκεια του χρόνου εφαρμογής του συστήματος εκ περιτροπής εργασίας ο εργοδότης ζητήσει από το μισθωτό να εργασθεί για κάποια διαστήματα περισσότερες ώρες ή ημέρες από όσες έχουν συμφωνηθεί μεταξύ τους, η αξίωσή του αυτή, αν δεν συνοδεύεται από την απαιτούμενη συμφωνία του εργαζομένου, θεωρείται ως μονομερής βλαπτική μεταβολή των όρων εργασίας του τελευταίου.

Όσον αφορά στον περιορισμό της δραστηριότητας (τζίρου) του εργοδότη, τα ελληνικά δικαστήρια με πρόσφατες αποφάσεις τους έκριναν ότι δεν υφίσταται τέτοιος, όταν η επιχείρηση αντιμετωπίζει οικονομικές ή ταμιακές δυσκολίες ή προβλήματα ρευστότητας, ούτε όταν η μείωση των εργασιών της αποτελεί αναμενόμενο εποχικό φαινόμενο. Αν εκ των υστέρων αποδειχθεί ανακριβής ο ισχυρισμός του εργοδότη σχετικά με τον περιορισμό της δραστηριότητας της επιχείρησής του, η επιβολή τής εκ περιτροπής εργασίας θεωρείται αυτόματα άκυρη και οι εργαζόμενοι δικαιούνται να διεκδικήσουν όλες τις αποδοχές τους.( δες 8606/2011 απόφασή Μονομελές Πρωτοδικείο της Αθηνας (Τμήμα Ασφαλιστικών Μέτρων) )

Αναφορικά με τις διαβουλεύσεις με τους εκπροσώπους των εργαζομένων: Ως εκπρόσωποι αυτών ορίζονται από το νόμο κατά την εξής σειρά προτεραιότητας:

α) οι εκπρόσωποι από την πλέον αντιπροσωπευτική συνδικαλιστική οργάνωση της επιχείρησης η οποία καλύπτει κατά το καταστατικό της εργαζόμενους, ανεξάρτητα από την κατηγορία, τη θέση ή την ειδικότητά τους,

β) οι εκπρόσωποι των υφιστάμενων συνδικαλιστικών οργανώσεων της επιχείρησης ή της εκμετάλλευσης,

γ) το συμβούλιο εργαζομένων,

δ) εάν δεν υπάρχουν συνδικαλιστικές οργανώσεις και συμβούλιο εργαζομένων, η ενημέρωση και διαβούλευση γίνεται με το σύνολο των εργαζομένων. Η ενημέρωση μπορεί να γίνει με ανακοίνωση σε εμφανές και προσιτό σημείο της επιχείρησης και η διαβούλευση πραγματοποιείται σε τόπο και χρόνο που ορίζει ο εργοδότης.

Ο νόμος ωστόσο δεν περιέχει ρυθμίσεις για τη διαδικασία των διαβουλεύσεων, τον χρόνο διεξαγωγής και το περιεχόμενό τους. Το κενό αυτό παρέχει στα μέρη πλήρη ευελιξία για όλα τα θέματα.

Τέλος, οι τροποποιημένοι όροι εργασίας θα πρέπει να περιέχονται σε νέες έγγραφες ατομικές συμβάσεις εργασίας, στις οποίες θα πρέπει υποχρεωτικά μεταξύ άλλων να αναφέρονται ο χρόνος απασχόλησης, ο τρόπος κατανομής, οι περίοδοι εργασίας και ο τρόπος αμοιβής.

απολύσεις και τις αποζημιώσεις

Το τελευταίο διάστημα νομοθετήθηκαν τέσσερις θεμελιώδες αλλαγές που αναμφισβήτητα μειώνουν (και σε κάποιες περιπτώσεις εκμηδενίζουν ) το κόστος της απόλυσης . Oι κύριες αλλαγές είναι

·   1) Αν ο εργαζόμενος εργάστηκε  έως ένα έτος , δεν δικαιούται αποζημίωση 

·  Άν η απόλυση γίνει με την τήρηση της απαιτούμενης προειδοποίησης από τον νόμο, η αποζημίωση μπορεί να μειωθεί έως και στο 50% της ισχύουσας.

·  2). Άν η απόλυση γίνει κατά τη διάρκεια ισχύος της ειδικής επιχειρησιακής σύμβασης, το ποσό της αποζημίωσης θα είναι μειωμένο και θα ακολουθεί τους όρους της νέας σύμβασης.

·  3). Θεσπίστηκε (με τον τελευταίο ασφαλιστικό νόμο) η δυνατότητα καταβολής των αποζημιώσεων με δόσεις. 4).Αναφέρουμε ότι η διάταξη για τις ειδικές επιχειρησιακές συμβάσεις του Ν. 3899 αφήνει ανοιχτή και τη δυνατότητα να συνομολογηθεί διαφορετικός τρόπος καταβολής στην αποζημίωση.

Παρακάτω σας παρουσιάζω τον νέο πίνακα των αποζημιώσεων αντιπαραβάλλοντας τον με τον προηγούμενο έτσι ώστε όλοι - εργοδότες και εργαζόμενοι - να έχουμε μια ξεκάθαρη εικόνα των αλλαγών αυτών .

Έτη με Προϋπηρεσία στον ίδιο εργοδότη	Μισθοί αποζημίωσης ΧΩΡΙΣ Προειδοποίηση	Χρόνος προειδοποίησης με το ΝΕΟ καθεστώς	Χρόνος προειδοποίησης με το ΠΑΛΙΟ καθεστώς	Μισθοί αποζημίωσης με προειδοποίηση
Από 1 μέρα - Έως ένα έτος	0	0	1	0   (Τίποτα) Θεωρείται Δοκιμαστική περίοδος
1 Έτος	2	1	2	1
2 Έτη	2	2	2	1
3 Έτη	2	2	2	1
4 Έτη	3	2	3	1,5
5 Έτη	3	3	3	1,5
6 Έτη	4	3	4	2
7 Έτη	4	3	4	2
8 Έτη	5	3	5	2,5
9 Έτη	5	3	5	2,5
10 Έτη	6	4	6	3
11 Έτη	7	4	7	3,5
12 Έτη	8	4	8	4
13 Έτη	9	4	9	4,5
14 Έτη	10	4	10	5
15 Έτη	11	5	11	5,5
16 Έτη	12	5	12	6
17 Έτη	13	5	13	6,5
18 Έτη	14	5	14	7
19 Έτη	15	5	15	7,5
20 Έτη	16	6	16	8
21 Έτη	17	6	17	8,5
22 Έτη	18	6	18	9
24 Έτη	20	6	20	10
26 Έτη	22	6	22	11
27 Έτη	23	6	23	11,5
28 + Έτη	24	6	24	12

Εκτός όμως από την ρύθμιση του τόσο του ποσού όσο και του χρόνου των αποζημιώσεων απόλυσης ο νόμος ορίζει και επτά σημαντικά ζητήματα που πρέπει υποχρεωτικά να επισημανθούν

 Κωδικοποιώντας αυτά που ο νόμος ορίζει πρέπει να θυμάστε .

1) Ο παραπάνω πίνακας αφορά μόνο τους εργαζόμενους που εργάζονται ως μισθωτοί και όχι τους ημερομίσθιους για τους οποίους το καθεστώς είναι διαφορετικό (παραθέτω πίνακα)

2) Η αποζημίωση απόλυσης μπορεί να καταβληθεί και σε διμηνιαίες δόσεις η Με την κοινοποίηση της απόλυσης ο εργοδότης οφείλει να πληρώσει μόνο δύο μισθούς αποζημίωσης ενώ μέχρι τώρα όφειλε να καταβάλει ολόκληρο το ποσό . Για την υπόλοιπη αποζημίωση , ο εργαζόμενος υποχρεούται από τον νόμο να συναινέσει σε ευκολίες πληρωμής , καθώς θα εισπράττει τα οφειλόμενα σε διμηνιαίες δόσεις , καθεμιά από τις οποίες δεν μπορεί να υπερβεί τους δύο μισθούς ) .

3) Η προειδοποίηση από τον εργοδότη δεν μπορεί να υπερβαίνει τους έξι μήνες και αυτό για εργαζόμενους που έχουν συμπληρώσει από 21 χρόνια και πάνω στον ίδιο εργοδότη .

4) . Έχουμε την αύξηση των ορίων απόλυσης όπου δίνει την δυνατότητα στις μεγάλες επιχειρήσεις κυρίως να απολύουν με ρυθμούς πολλές φορές διπλάσιους από αυτούς που ως τώρα μπορούσαν να το κάνουν .
5). α. Στην παράγραφο 2 του άρθρου 74 του ν. 3863/ 2010 προστίθεται εδάφιο ως εδάφιο Α' ως εξής:
 «Α. Η απασχόληση με σύμβαση εργασίας αορίστου χρόνου λογίζεται ως απασχόληση δοκιμαστικής περιόδου για τους πρώτους δώδεκα (12) μήνες από την ημέρα ισχύος της και η οποία μπορεί να καταγγελθεί χωρίς προειδοποίηση και χωρίς αποζημίωση απόλυσης, εκτός κι αν άλλο συμφωνήσουν τα μέρη.»
 6) β. Το πρώτο εδάφιο της παραγράφου 2 του άρθρου 74 του ν 3863/2010 αναριθμείται ως Β' και η περίπτωση α' αυτής αντικαθίστανται ως εξής:
 «Β. Σύμβαση μισθωτού με σχέση εργασίας αορίστου χρόνου, διάρκειας πέραν των δώδεκα (12) μηνών, δύναται να καταγγελθεί κατόπιν προηγούμενης έγγραφης προειδοποίησης του εργοδότη ως εξής:
 7)  Για υπαλλήλους που έχουν υπηρετήσει από δώδεκα (12) μήνες έως δύο (2) χρόνια, προειδοποίηση ενός (1) μηνός πριν την απόλυση
Συμπέρασμα

Τα νέα αυτά μέτρα επηρεάζουν βλαπτικά όλους τους εργαζόμενους επιρεάζοντας τόσο τον χρόνο προειδοποίησης όσο και το ποσό της αποζημίωσης   

Πίνακας αποζημιώσεων Ημερομίσθιων Εργατοτεχνικών λόγω απολύσεων  ( Β.Δ. 16/18.7.20, ΕΓΣΣΕ )

 Χρόνος υπηρεσίας στον ίδιο εργοδότη                                      Αποζημίωση        

Από 2 μήνες - 1 έτος...............................................................     5 ημερομίσθια

Από 1 έτος συμπληρωμένο - 2 έτη.........................................        7 ημερομίσθια

Από 2 έτη συμπληρωμένα - 5 έτη...........................................      15 ημερομίσθια

Από 5 έτη συμπληρωμένα - 10 έτη.........................................      30 ημερομίσθια

Από 10 έτη συμπληρωμένα - 15 έτη.......................................      60 ημερομίσθια

Από 15 έτη συμπληρωμένα - 20 έτη.......................................    100 ημερομίσθια

Από 20 έτη συμπληρωμένα - 25 έτη.......................................    120 ημερομίσθια

Από 25 έτη συμπληρωμένα - 30 έτη.......................................    145 ημερομίσθια

Από 30 έτη συμπληρωμένα και πάνω....................................      165 ημερομίσθια

Υπενθυμίζεται ότι, με βάση τους τελευταίους εργασιακούς νόμους που έχουν ήδη ψηφιστεί,
οι επιχειρήσεις έχουν εξασφαλίσει τις εξής δυνατότητες:

 1) Χαμηλότερο κατά 50% κόστος για τις απολύσεις και αύξηση του ποσοστού των προς απόλυση εργαζομένων σε κάθε επιχείρηση.

 2) Να υπογράφουν ατομικές συμβάσεις για την παροχή εκ περιτροπής εργασίας για διάστημα 6 μηνών.

 3) Να θέτουν σε διαθεσιμότητα το προσωπικό (έως 3 μήνες ετησίως).

 4) Να μετατρέπουν θέση πλήρους απασχόλησης σε θέση μερικής απασχόλησης με (ή και χωρίς) τη συμφωνία του εργαζόμενου.

5) Να εφαρμόζουν ελαστικά ωράρια εργασίας με λιγότερες ώρες ή ημέρες απασχόλησης για την περίοδο πτώσης της ζήτησης και
    με την υποχρέωση να απασχολήσουν περισσότερες ώρες το προσωπικό όταν αυξηθεί ο τζίρος μέσα στον χρόνο.

 6) Να προσλαμβάνουν νέους καταβάλλοντας χαμηλότερες αμοιβές (είτε με συμβάσεις μαθητείας με αμοιβή
     στο 80% του κατώτατου μισθού, περί τα 590 ευρώ, είτε νεοεισερχόμενων με το 70% - 85% του
     κατώτατου μισθού, 518 - 629 ευρώ μικτά, ανάλογα με την ηλικία).